Historia straży pożarnych z Lubelszczyzny znalazła się w centrum uwagi podczas rozstrzygnięcia dwóch ogólnopolskich konkursów. Ich uczestnicy sięgnęli do dziejów jednostek, wspomnień i lokalnych opracowań, utrwalając nie tylko przebieg służby, lecz także miejsce strażaków w życiu swoich miejscowości.
Jury zebrało się 14 października 2026 roku w Warszawie. Oceniało prace nadesłane na dwudziestą edycję konkursu popularnonaukowego i badawczego poświęconego historii pożarnictwa oraz na trzydziestą drugą edycję konkursu „Z dziejów OSP”, obejmującego pamiętniki, wspomnienia, relacje i inne opracowania. Organizatorem obu przedsięwzięć jest Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Do oceny trafiło 21 prac. Siedem należało do kategorii popularnonaukowej i badawczej, a dwie spośród nich były pracami magisterskimi. Pozostałe 14 stanowiły pamiętniki, relacje, wspomnienia i opracowania dotyczące dziejów ochotniczych straży.
Nagrodzone opracowania o dziejach straży
W części poświęconej badaniom nad historią pożarnictwa pierwszą nagrodę otrzymał Piotr Szczurek. Jury doceniło jego opracowanie dziejów pożarnictwa ziemi krasnostawskiej w latach 1881–2026, wydane w Krasnymstawie w 2026 roku.
Trzecią nagrodę przyznano Michałowi Florkiewiczowi za pracę o 120 latach Ochotniczej Straży Pożarnej w Rossoszu. Publikacja, wydana w Rossoszu w 2026 roku, obejmuje okres od 1906 do 2026 roku.
W konkursie „Z dziejów OSP” pierwsze miejsce zajął Ryszard Starko, autor pracy poświęconej strażackiej historii Rejowca, wydanej w Rejowcu i Lublinie w 2025 roku.
Drugą nagrodę ex aequo otrzymali autorzy dwóch prac. Zbigniew Kiełb, Joanna Czajkowska, Grzegorz Jeżak, Wacław Kozioł, Czesław Młynarski i Grzegorz Podhajny przygotowali opracowanie o dawnej i współczesnej straży pożarnej w Puławach, wydane tam w 2026 roku. Andrzej Jasionowski został nagrodzony za publikację o stuleciu OSP w Małochwieju Dużym w latach 1925–2025, wydaną w tej miejscowości w 2025 roku.
Wyróżnienia i termin uroczystego podsumowania
W konkursie wspomnieniowym wyróżniono również trzy opracowania. Krzysztof Witek i Bożena Mazik przedstawili dzieje, ludzi i działalność OSP w Urzędowie na przestrzeni lat 1906–2026; ich pracę wydano w Lublinie w 2026 roku. Piotr Szczurek i Anna Baran przygotowali zarys historii OSP w Olchowcu, w gminie Żółkiewka, wydany w Olchowcu w 2026 roku. Marcin Cybula opisał z kolei stulecie OSP w Nowodworze za lata 1924–2024; opracowanie ukazało się w Nowodworze w 2025 roku.
Oba konkursy służą popularyzowaniu badań nad historią pożarnictwa, Związku OSP RP i poszczególnych jednostek. Zachęcają też do utrwalania ich wkładu w ochronę przeciwpożarową oraz działalność społeczną, kulturalną i obywatelską lokalnych społeczności. Uroczyste podsumowanie zaplanowano na 30 listopada 2026 roku w Muzeum Niepodległości w Warszawie.
Źródło: facebook.com/OddzialWojewodzkiZOSPRPLublin